hans 4

Beter dan Basisinkomen

De auteur van dit artikel, Hans van Steenbergen, is de economische ‘denktank’ achter de nieuwe politieke partij De Burger Beweging (DBB).

Hans 2

Voorstanders voor invoeren van een Onvoorwaardelijk Basis Inkomen (OBI) roepen al jaren dat invoeren van hiervan bijna niks extra kost en de oplossing is voor het armoedeprobleem, arbeidsdwang/ slavernij en het schuldenprobleem. In dit artikel laten we zien dat dit niet zo is. Er is echter wel een andere, betere oplossing om het armoedeprobleem en de arbeidsdwang op te lossen.

 

 

 Kosten

Voorstanders voor het invoeren van een OBI (zoals Rutger Bregman[1]) geven vaak een te rooskleurig beeld wat de kosten hiervan zijn. Volgens onderstaande berekening zijn de bruto kosten voor een OBI in ons land € 173 miljard per jaar.

hans 1

Voorstanders voor het invoeren van een OBI merken terecht op dat door het invoeren van een OBI een groot aantal regelingen die we nu in ons land hebben afgeschaft kunnen worden en dat op administratieve kosten voor uitvoering van deze regelingen bespaard kan worden. Het afschaffen van de hieronder genoemde regelingen levert samen met verlagen van de administratieve kosten na aftrek van dubbeltellingen in totaal een besparing van ongeveer € 135 miljard per jaar op.

  • AOW en ANW
  • Arbeidsongeschiktheidsregelingen
  • Werkloosheid- en bijstandsuitkeringen
  • Reintegratie-budgettten incl. sociale werkvoorzieningen
  • Overige en nominale kosten budgetdisciplinesector SZA
  • Studiefinanciering, kinderbijslag en overige kinderregelingen
  • Hypotheekrenteaftrek en huurtoeslag
  • Zorgtoeslag
  • Heffingskorting en ouderenkorting
  • Zelfstandigenaftrek, startersaftrek en MKB-winstvrijstelling
  • Kwijtschelding gemeentelijke heffingen en overige minimaregelingen
  • Besparen op administratieve kosten

Na aftrek van deze besparingen zijn de netto kosten van het invoeren van een OBI in Nederland  € 38 miljard per jaar. Om deze extra kosten te kunnen betalen moeten de belastingen verhoogd worden. Dit kan bijvoorbeeld door de huidige vier belastingschijven met een tarief van 36% tot 52% te vervangen door één nieuwe belastingschijf met een tarief van 54% of het tarief van een reeks van overige belastingen te verhogen. Alternatief is fors op overige uitgaven van de overheid te bezuinigen.

hans 3

Door voorstanders van een OBI wordt vaak erg makkelijk gedacht over het afschaffen van regelingen en verhogen van belastingen. Dit betekent voor een grote groep mensen dat zij (fors) aan netto-inkomen per maand op achteruit gaan. Een groot deel van de alleenstaanden zal hierdoor gedwongen worden om te gaan samenwonen of te verhuizen naar een goedkopere woning. Dit geldt met name voor ouderen en zieken die niet voldoende aanvullend pensioen of andere inkomsten hebben en ook niet voldoende bij kunnen verdienen. Dit probleem kan opgelost worden door de OBI te verhogen. Probleem is dat de kosten van het OBI dan ook toenemen. Om deze extra kosten te kunnen betalen moeten de belastingen nog meer verhoogd worden. Verhogen van belastingen wil bijna niemand.

Oplossen armoedeprobleem

Het invoeren van een OBI levert voor de bevolking als geheel geen voordeel op. Ook wordt het armoedeprobleem hier niet mee opgelost. Met invoeren van een OBI wordt alleen een deel van het bestaande inkomen anders over de mensen verdeeld (zie rekenvoorbeeld hierboven).

hans 5

Heel Europa heeft ruim 500 miljoen inwoners. Volgens officiële cijfers zijn nu ongeveer 100 miljoen mensen in Europa (zeer) arm. De meeste van deze arme mensen wonen in arme landen van Europa. Deze landen kunnen niet meer dan een lage OBI invoeren waar het armoedeprobleem niet mee wordt opgelost. In de rest van de wereld is dit probleem over het algemeen nog erger dan in Europa.

Als we willen dat de hele wereldbevolking in het jaar 2050 dezelfde levensstandaard heeft als wat Nederland in 2010 had, moet de wereldeconomie in 2050 ongeveer 5 keer zo groot zijn als wat het in 2010 was. Hiervoor moet de wereldeconomie 40 jaar lang gemiddeld met ongeveer 4% per jaar groeien. En deze groei moet dan ook nog bij de juiste mensen terecht komen. Het invoeren van een OBI gaat niet voor deze groei en juiste verdeling hiervan zorgen.

Oplossen arbeidsdwang/ slavernij

Volgens voorstanders van OBI is een belangrijke reden om dit in te voeren dat hier de arbeidsdwang/ slavernij mee kan worden afgeschaft. Als een hoog genoeg OBI wordt ingevoerd kan op individueel niveau hier inderdaad de arbeidsdwang mee worden afgeschaft. Voor de bevolking als geheel niet.

Of we dit nu wel of niet leuk vinden doet er niet toe. Iemand zal de goederen en diensten die we willen gebruiken moeten maken. Verhoging van de vrijheid om ervoor te kunnen kiezen alleen maar bezig te zijn met dingen die mensen zelf leuk vinden om te doen waar andere mensen niet voor willen betalen. Gaat gepaard met verhoging van belastingen en dus verlaging van de vrijheid om zelf te kunnen bepalen waar mensen hun inkomen aan besteden.

SONY DSC

In essentie is bijna de hele wereld nu een moderne vorm van slavenkolonie[2]. De 85 rijkste mensen bezitten de halve wereld[3]. Bij het huidige financiële en economische systeem zit genetisch ingebakken dat het verschil tussen arm en rijk structureel steeds groter wordt. Invoeren van een OBI lost dit probleem niet op. Om dit probleem op te kunnen lossen is het nodig dat we een eerlijk financieel en economisch systeem invoeren. Waarbij speculatieve bubbels in prijzen van woningen en rente zoveel mogelijk worden afgeschaft[4] en zoveel mogelijk mensen in coöperatief georganiseerde bedrijven gaan werken. Waarbij alle mensen zeggenschap in het te voeren beleid hebben en de opbrengsten eerlijk worden verdeeld[5]. Daarnaast zouden we de ‘bullshit-jobs’[6] zo veel mogelijk af moeten schaffen. De combinatie van deze maatregelen zorgt er voor dat mensen nog maar 2 tot 3 dagen per week hoeven te werken. Hierdoor wordt de discussie over invoeren van een OBI minder interessant.

Oplossen schuldenprobleem

Ruim 1 op de 6 Nederlanders heeft schulden. Volgens voorstanders van een OBI wordt met het invoeren hiervan het schuldenprobleem van mensen opgelost. Echter het grootste deel van het schuldenprobleem is het gevolg van verkeerde wetgeving en gedrag van mensen. Met invoeren van een OBI wordt maar voor een klein deel van de gevallen voorkomen dat er nieuwe schulden ontstaan.

Beter is om bijvoorbeeld de volgende aanpassingen door te voeren.

  • Voor financieren van woningen konden mensen meer dan 120% van de marktwaarde van de woning inclusief speculatieve bubbel aan hypotheek krijgen. Dit moet beperkt worden tot maximaal 100% van de nieuwbouwkosten van de woning exclusief speculatieve bubbel.
  • Wettelijke normen voor wat maximaal aan rente gerekend mag worden verlagen tot de inflatie (compensatie voor spaarders) en voor alle financieringen samen gemiddeld een marge van maximaal 1% per jaar. Dit is nodig om de kosten van banken mee te dekken. Rekenen van te hoge rente is een belangrijke reden van het schuldenprobleem wat we nu hebben.
  • Les en collegegeld en studieleningen moeten worden afgeschaft. Bij diverse landen in Europa (ook die veel minder rijk zijn dan Nederland) is dit nu al het geval.
  • In Nederland zijn ruim 300.000 huishoudens de dupe van de “zieke” wet bestuurlijke premie,

de toeslag van 30% bij deze wet moet worden afgeschaft, deze toeslag verergert het probleem.

  • Boetes mogen niet meer fors verhoogd (verveelvoudigd) worden als mensen dit niet kunnen betalen, deze verhogingen maken het probleem alleen maar groter.
  • Belastingen, heffingskortingen, uitkeringen, toeslagen en aftrekposten moeten fors eenvoudiger worden, hier gaat nu te veel fout en te veel mensen komen hierdoor onnodig in de problemen.
  • De incasso- en schuldhulpindustrie zorgen nu voor veel overbodige kosten en houden elkaar onnodig bezig, dit moet worden vervangen door bijvoorbeeld het Zweeds model[7]
  • Mogelijkheid om rood te staan moet per persoon beperkt worden tot maximaal één maandsalaris.
  • Bedrijven moeten in principe niet meer op afbetaling verkopen en actief beleid voeren om schulden en incassokosten waar het schuldenprobleem erger mee wordt gemaakt te voorkomen.

Auteur:  Hans van Steenbergen

[1] https://maatschapwij.nu/denk-mee/basisinkomen/?gclid=CNuYzvX2o9QCFU0Q0wodIYAIWA

[2] https://www.facebook.com/SustainableMan/videos/10154869406667909/?pnref=story

[3] https://www.youtube.com/watch?v=rajPJCoEjQw&feature=youtu.be

[4] Zie artikel betaalbare huisvesting is mogelijk

[5] https://www.youtube.com/watch?v=t4jAhVKNufs

[6] http://www.volkskrant.nl/economie/peter-de-waard-driekwart-van-de-westerse-banen-zijn-bullshit-jobs~a4498010/?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_campaign=shared%20content&utm_content=free

[7] https://decorrespondent.nl/6066/onze-incassoindustrie-eerst-maken-we-schulden-tot-2-5-keer-hoger-dan-sturen-we-dure-hulpverleners-op-je-af/364938439734-d708fc13

 

Related Post

Note: Your password will be generated automatically and sent to your email address.

Forgot Your Password?

Enter your email address and we'll send you a link you can use to pick a new password.