2012-01-04 ARCHIEFFOTO 04-01-2012 - De Nederlandse economie krimpt met 1.1 pct in het derde kwartaal. ANP XTRA ROOS KOOLE

Toenemende wereldwijde ongelijkheid, een grote bedreiging

Nog steeds heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) geen cijfers gepresenteerd over de inkomens- en vermogensverdeling 2015. Ik schreef hier al eerder over. Toch zijn die cijfers er. De Volkskrant publiceert op 22 april 2017 een artikel onder de kop: ‘Aandeel vermogen rijkste 1% zakt voor het eerst’. De Volkskrant heeft de cijfers voor 2015 opgevraagd bij het CBS en komt nu met deze misleidende kop. Misleidend, omdat de invloed van de stijging van huizenprijzen onevenredig sterk doorwerkt in een vermogensverdeling, waarin de overwaarde (het verschil tussen prijs en hypotheekschuld) van de eigen woning wordt meegenomen.

Met het volgende voorbeeld wordt verduidelijkt waarom het zakken van het aandeel van de rijkste 1% een suggestieve weergave is van wat er in werkelijkheid gebeurt:

Een dorp telt 100 gezinnen. Het opgetelde netto bezit (vermogen) van de 100 gezinnen bedraagt € 100 miljoen euro. Van dit bedrag bezit het rijkste gezin € 50 miljoen euro, dus 50%. De opgetelde waarde van de eigen woningen van de 100 gezinnen bedraagt € 25 miljoen.  De woning van het rijkste gezin heeft een waarde van € 2 miljoen.

Nu stijgen de huizenprijzen met 10%. De waarde van de 100 woningen wordt dan opgeteld € 27,5 miljoen en er wordt € 2,5 miljoen toegevoegd aan het opgetelde vermogen van de 100 gezinnen. Het rijkste gezin wordt er € 200.000 rijker door en heeft nu een bezit van € 50,2 miljoen. Omdat het totale bezit van de 100 gezinnen is gestegen tot € 102,5 miljoen, is het aandeel van het rijkste gezin gedaald tot 49% (50,2/102,5).

Ik ben voorstander van weergave van vermogensverdelingen zonder de overwaarde op eigen woningen. De eigen woning is een vermogenscomponent waaraan men weinig heeft. Anders is dit met beleggingen, aanmerkelijk belang, goud, zilver, edelstenen, vastgoed, want dit zijn vrije vermogensbestanddelen. Met deze bezittingen kan geld worden verdiend of, zoals hierover gewoonlijk wordt gezegd: ‘je kunt het geld voor je laten werken’. De vermogensverdeling zonder de overwaarde van eigen woningen geeft daarom zuiverder informatie over de werkelijke bezitsverhoudingen in Nederland:

vermogensverdeling 2014

En dan is dit nog een understatement van het bezit van de rijkste Nederlanders. Hoogleraren Wiemer Salverda en Bas van Bavel vergeleken de CBS cijfers met die uit de Quote 500 en kwamen tot de conclusie dat: ‘de rijkste Nederlanders in de Quote 500 ruim twee keer zoveel vermogen hebben dan de vergelijkbare groep bij het CBS.’

Het blijft een vreemde zaak dat het CBS nog steeds ‘het ei uit 2015’ niet heeft gelegd op 22 april 2017. Ondanks dat de cijfers beschikbaar zijn en we zouden dat nog steeds niet weten als het boek van Branko Milanovic ‘Wereldwijde Ongelijkheid’ niet in het Nederlands zou zijn gepubliceerd. Milanovic waarschuwt voor 19de eeuwse toestanden. Ik heb er in het verleden al het een en ander over geschreven, maar dat weten de lezers van mijn artikelen wel.

wereldwijde

(c) Ad Broere, econoom

Related Post

Note: Your password will be generated automatically and sent to your email address.

Forgot Your Password?

Enter your email address and we'll send you a link you can use to pick a new password.