cultuur-en-tradities-van-cambodja

Cambodja na Pol Pot: een kolonie in handen van oligarchen en multinationals

Cambodja, een land dat volledig werd ontwricht tijdens het schrikbewind van Pol Pot. De Rode Khmer vermoordden een derde (2 miljoen) van de Cambodjaanse bevolking. Toen er een einde aan het bewind van Pol Pot kwam, verkeerde het land in chaos. Alle Cambodjanen die – al was het maar enigszins- een intellectuele ontwikkeling hadden, waren vermoord. Het land was onbestuurbaar en de bevolking teruggeworpen in een armoedig agrarisch bestaan. De productie van rijst staat daarbij centraal. De opbrengst is nauwelijks voldoende voor het eigen levensonderhoud. Geld is er ook nauwelijks, in de film komt een koopman met keukenspullen voor die zijn waren verkoopt voor rijst.

De eigendomsrechten van de grond zijn niet vastgelegd. Daardoor kan de grond worden onteigend, zonder dat de eigenaren er iets aan kunnen doen. Deze grond kwam grotendeels in handen van de suikerindustrie, die met financiële steun van de EU uitgestrekte milieuvervuilende suikerrietplantages deed ontstaan. De rietsuiker wordt belastingvrij geleverd aan de EU landen. Tate & Lyle , waarvan suiker een van de hoofdproducten is, blijkt veel suiker uit Cambodja te betrekken.  Mensenrechtenorganisaties rapporteerden dat meer dan 12.000 mensen gedwongen werden onteigend van hun land voor de rietsuikerproducties. Oogsten werden vernietigd, dieren afgeschoten, huizen tot de grond toe afgebrand. Duizenden mensen zijn tot de bedelstaf veroordeeld. Een aantal van hen werd in de gevangenis gegooid omdat ze durfden te protesteren. Uiteindelijk bleef er geen andere mogelijkheid over dan de zeer ontoereikende financiële compensatie te accepteren en huis en land op te geven. De rietsuikerproductie vervuilt de grond en de rivieren. Veel Cambodjanen worden er ziek door.

Het ontbreken van goed leiderschap is funest voor Cambodja. De Cambodjanen zijn overgeleverd aan de multinationals en een kleine bovenlaag van een handjevol rijken. Een van hen is Mong Reththy, die zich in de film Silent Land ontpopt als een ‘suikeroom’, die in zijn eigen beleving een weldoener voor de bevolking is, maar in werkelijkheid zijn steeds groeiende bezit het belangrijkst vindt. Seng Channeang, de hoofdrolspeelster in Silent Land, krijgt tijdens een ‘genadige audientie’ van Mong Reththy te horen dat haar plan om biologische rijst voor de export te produceren geen enkele kans van slagen heeft. Maar ze kan altijd haar rijst als varkensvoer aan hem verkopen en ze zou ook voor hem kunnen gaan werken. Dit is het meest kernachtige in de film, het gaat niet om de economische zelfstandigheid van de Cambodjanen. Ze moeten uit de hand eten van megalomane miljonairs, die hen niet meer dan de kruimels gunnen.

Waarom schokt deze film mij? Een volk dat diep heeft geleden onder de terreur van Pol Pot, komt van de regen in de drup. Er zijn geen leiders die het goed met ze voor hebben en die hen naar zelfstandigheid leiden. Integendeel, de Cambodjanen worden nog dieper in de ellende geduwd, omdat de multinationals en de oligarchen Cambodja als een kolonie zijn gaan exploiteren, met goedvinden van en medewerking door de EU.

Dit is de begeleidende tekst bij de film Silent Land, die op 19 maart 2017 door Bodhi TV en NCRV Nederlands ondertiteld werd vertoond op TV.

Het land van een jonge Cambodjaanse vrouw wordt steeds meer ingesloten door vervuilende suikerplantages. Zal ze haar droom op een zelfstandig boerenbestaan ooit kunnen behouden? De strijd om eerlijk voedsel in Cambodja. Seng Channeang werd als jong meisje tegen haar wil uitgehuwelijkt. Ze wist al tijdens de ceremonies te ontsnappen. Daarna hield ze zich ver van het dorp met allerlei baantjes in leven: ‘Ik leerde door hard werken voor mezelf op te komen’. Ze weet hoe in Cambodia een kleine elite enorme winst maakt met het illegaal opkopen van land, het verjagen van de erop wonende boeren en het vergiftigen van de grond met suikerplantages. Of de grond blijft het jarenlang braak liggen, in afwachting van betere prijzen. Er komt een hek omheen. De boeren noemen het Silent Land. We volgen Seng Channeang vier jaar lang, vanaf het moment dat ze trouwt met Bunsan, de liefde van haar leven. We volgen haar als ze plant en oogst en probeert haar organische rijst goed te verkopen. Ze wordt zwanger, ziet dat ze het niet gaat redden en besluit in actie te komen. Ze demonstreert tegen de landroof en trekt naar Phnom Penh om te zien hoe anderen in verzet komen. Uiteindelijk raapt ze alle moed bij elkaar en gaat naar een van de rijkste mannen van het land voor advies, Mong Reththy, een tycoon op gebied van landbouw. Hij raadt haar haar exportplannen af. Hij zal alle rijst toch opkopen voor zijn varkens. Dat laatste geeft haar de extra motivatie die ze nodig had. Ze probeert samen te werken met andere boeren. Zal ze er in slagen haar eigen organische voedsel te kunnen blijven verbouwen, als kleine coöperatie? Ze viert inmiddels de eerste verjaardag van haar dochter Reaksa: ‘zij die verenigt’. Ze hoopt dat Reaksa later rechten zal studeren en op zal komen voor de arme boeren in Cambodja. Haar tegenspeler in de film is de tycoon Mong Reththy. Toen het moordende regime van Pol Pot miljoenen mensen de dood injoeg, vervielen alle landrechten aan de staat. Voor mensen als hij was het in de chaos daarna makkelijk grootgrondbezitter te worden. Hij heeft zo zijn eigen ideeën over de toekomst van zijn land en de rol die hij daarin zal spelen.

Klik op de link om de uitzending van BodhiTV/NCRV te zien: https://www.npo.nl/silent-land/19-03-2017/KN_1689858

Related Post

Note: Your password will be generated automatically and sent to your email address.

Forgot Your Password?

Enter your email address and we'll send you a link you can use to pick a new password.