active_werkgevers

Een gigantisch misverstand of toch een hoax?

De actieven –pensioengerechtigden die werken- subsidiëren de gepensioneerden niet.  Het omgekeerde is waar, hoewel de actieven er niet het meeste profijt van hebben, maar de werkgevers, die de loonkosten kunnen drukken door verhoudingsgewijs lagere premies te kunnen afdragen.

Meneer Groen heeft op zijn 35e een jaar gewerkt voor een zorginstelling, die is aangesloten bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn.

De werkgever heeft in dat jaar een pensioenpremie van € 1.500 afgedragen aan Zorg en Welzijn.

500 euro500 euro500 euro

Dit bedrag komt in de beleggingen pot van Zorg en Welzijn en na 33 jaar, als meneer Groen de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt dan is zijn kapitaal gegroeid tot € 14.000, door een gemiddeld nettorendement van 7% per jaar.

500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro

 

Zorg en Welzijn heeft meneer Groen een pensioen toegezegd van € 150 per jaar:

vijftig eurovijftig eurovijftig euro

Meneer Groen leeft 25 jaar na zijn pensioengerechtigde leeftijd en wordt 93. Dus, om zijn pensioen te kunnen uitbetalen is er een bedrag van € 3.750 nodig.

500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 eurovijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig euro

Het pensioenfonds moet aan de rekenregels van de toezichthoudende autoriteiten voldoen, die een rekenrente van 2% voorschrijven en zegt dat er niet € 14.000 beschikbaar is, maar slechts € 2.900.

500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro

min:

vijftig eurovijftig euro

Het pensioenfonds constateert een tekort van € 850 en moet de premies van nog actieve pensioengerechtigden gebruiken om aan de verplichtingen naar meneer Groen te kunnen voldoen.

500 eurovijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig euro

De pensioengerechtigden die premie storten zijn boos, want meneer Groen eet hun pensioen op. Er kan vanzelfsprekend geen sprake zijn van indexatie. Dat begrijpt meneer Groen ook.

De werkelijkheid is echter anders. Er zit niet € 2.900 in de pot, maar € 14.000. Nadat meneer Groen het moede hoofd heeft neergelegd is er nog € 10.250 over.

500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro

plus:

vijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig eurovijftig euro

Nee, zegt het pensioenfonds. Tegenover de € 10.250 die wij na het overlijden van meneer Groen dan ‘in kas’ hebben, staan onze verplichtingen naar de gepensioneerden en toekomstig gepensioneerden. En omdat de rente volgens onze verwachting de komende 40 jaar laag blijft, hebben we meer dan dit bedrag nodig om aan onze toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. Tenminste, als we de pensioenpremies niet tot een astronomische hoogte willen laten oplopen…

dekkingstekort

Zelfs als het nettorendement gemiddeld over 33 jaar 4% zou bedragen, dan is er nog ruim voldoende kapitaal beschikbaar voor meneer Groen als hij op z’n 68e met pensioen gaat. Er zou dan € 5.500 beschikbaar zijn, € 1.750 meer dan nodig.

500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro500 euro

 

Conclusie: meneer Groen heeft gespaard om het de komende generaties makkelijker te maken om voor hun pensioen te sparen. Dit vooral ten faveure van de werkgevers, die het grootste deel bijdragen aan de afdrachten van pensioenpremies. De loonkosten kunnen daarom worden gedrukt dankzij meneer Groen en vele anderen.

Disclaimer: Omwille van de eenvoud is er met afgeronde bedragen gewerkt en werd niet in dit voorbeeld verwerkt dat over het kapitaal ‘van’ meneer Groen ook in de uitkeringsperiode nog rendement wordt gemaakt.

© Ad Broere, econoom

Wilbert Boon: Dit verhaal klopt natuurlijk niet. Doordat pensioenfondsen met een doorsneepremie werken, is de inkoop van pensioen voor een jongere goedkoper voor het pensioenfonds dan een oudere, daar zit solidariteit in, omdat men verwacht dat de jongere ooit oud wordt. Voor overige zijn het gewoon twee elementen, rekenrente en gehanteerde sterftetafel. Je gebruikt juist ook de pot, van pensioengerechtigden in jouw voorbeeld, die minder oud worden (allemaal volgens nieuwste sterftetafels) . Voor werkgevers wordt de pensioenpremie juist duurder, meeste pensioenfondsen hebben premie verhoogt. De premie moet juist kostendekkend zijn, is keiharde vereiste. Je ziet echter dat solidariteitsprincipe door individualisering van de maatschappij onder druk staan. Dus wie is de dupe? En dit verhaal geldt al helemaal niet voor werkgevers, die via een rechtstreeks verzekerde regeling een beschikbare premieregeling hebben afgesloten. Overigens het pensioenfonds heeft niets te willen, rekenrente wordt voorgeschreven door DNB. Zelfs pensioenfondsen hebben daar kritiek op, maar zijn met handen en voeten gebonden in communicatie met DNB, omdat ze er afhankelijk van zijn en zelfs hun eigen toetsing en hun bestuurdersfunctie afhankelijk is van DNB. Die rekenrente is inderdaad zeer kunstmatig en zou je kunnen zeggen aan behoudende kant, maar is voortgekomen uit marktwaardewaardering en kan ook andere kant op werken als opeens door Trump of zo rente weer stijgt. Nu is die rekenrente inderdaad, maar is puur monetaire politiek zo laag, niet alleen door rekenregels, maar zeker ook door beleid EU. Dat betekent niets aan de toezegging van pensioen voor ouderen, maar ook voor actieve deelnemers geen indexatie en koopkrachtverlies. En in uiterste geval, ja, dat is het addertje zeker, korten. Ja er is in communicatie verteld dat het garantiepensioenen zijn en dat klopt niet.

Ad Broere: aan de verplichtingenkant, dus de rechterkant van de balans van het pensioenfonds klopt jouw verhaal. Aan de linkerkant, de bezittingenkant zit volgens mij een fout in de redenering die ik met dit simpele voorbeeld duidelijk heb willen maken. Het gaat er dus om dat er 33 jaar voordat deze pensioengerechtigde met pensioen gaat – op zijn 68e- een premie van 1.500 in de pot wordt gestort. Die 1.500 is gebaseerd op een brutoloon in dat ene jaar van (21.500 euro – 13.000 premievrije basis) x 17,8% = 1.500. Met die 1.500 krijgt de pensioengerechtigde een pensioen van 150 euro per jaar vanaf zijn 68e. (21.500-14.000 AOW franchise) x 2% = 150 euro.) De verplichting is in dit voorbeeld 3.750 euro, want hij geniet 25 jaar van zijn pensioen(tje). Als er met een rekenrente wordt gerekend van 2% over die 33 jaar dat hij van zijn pensioen is verwijderd dan is er theoretisch 2.900 euro beschikbaar op de pensioengerechtigde leeftijd, dus te weinig om aan de verplichting te kunnen voldoen. DE WERKELIJKHEID is dat er gemiddeld per jaar een rendement van 7% over die 33 jaar wordt behaald. Dus op zijn pensioengerechtigde leeftijd is er op basis van de premiestorting van 1.500 euro een kapitaal van 14.000 euro gevormd. Hiervan wordt slechts 3.750 gebruikt om aan de pensioenverplichtingen naar meneer Groen te voldoen 🙂 Er resteert dus 10.250 euro van het kapitaal dat eigenlijk aan meneer Groen toebehoorde. Nee zeggen de rekenmeesters, dit geld is er om aan de huidige en toekomstige pensioenverplichtingen te kunnen voldoen. Mijns inziens is het krom omdat aanvullende pensioenen op kapitaalbasis worden gevormd. In de praktijk wordt de bezittingenkant van pensioenfondsen echter als een collectieve pot behandeld. En dat klopt volgens mij natuurlijk niet. Dat solidariteitsprincipe is mijns inziens een foutief principe en verhoudt zich niet met het basiskenmerk van aanvullende pensioenen, te weten dat het kapitaaldekkingsstelsel er de grondslag van is. Het solidariteitsprincipe werkt zeer in het nadeel van de nu gepensioneerden. Als er van een zuiver kapitaaldekkingsstelsel zou zijn uitgegaan dan zou indexeren geen enkel probleem zijn. De verplichting die actuarissen berekenen is volgens mij gebaseerd op rekenrente, sterftetabellen MIN de te storten premies. Rekenrente is virtueel en de te storten premies worden ondanks de lage rekenrente relatief laag gehouden door de grote collectieve pot aan de linkerzijde van de balans. En dat, die relatief lage premies, zijn weer vooral in het voordeel van de werkgevers die tweederde bijdragen aan de premieafdracht. Zij drukken daardoor de loonkosten. Wilbert Ik vind het overigens bijzonder plezierig dat jij met mij hierover in discussie wilt. Eindelijk iemand met verstand van zaken…

Wilbert Boon: Nou…kijk hoe ik er tegen aan kijkt, basis altijd is, is van elk pensioenfonds. Toezegging richting deelnemers is heilig. . Dat is dus de verplichting aan rechterzijde van balans. Daarmee moet je voorzichtig mee omspringen, want stel nu dat wij opeens gaan rekenen, met 7% per jaar, blijkt allemaal tegen te vallen, wat gebeurd er dan met pensioenen van de jongere mensen. Dat zal nooit en te nimmer uitgekeerd kunnen worden, terwijl wel de toezegging is gedaan. De linkerzijde van de balans is een momentopname van eigenlijk gespaard premiegeld in verleden op basis van reeel rendement. Dat is ook collectief, want de complete collectieve toezegging van pensioen is uitgangspunt, dan vind ik persoonlijk kapitaaldekking wat raar woord idd. Je wilt namelijk de pensioentoezegging aan iedereen correct “dekken”, met inachtneming van evenwichtige belangenbehartiging. Je kan niet ene kant van balans collectief laten zijn en andere niet, nee je spaart samen, betaalt samen premie, samen betalen wij uit, jong en oud, jong betaalt relatief meer, oud minder en je hebt collectieve beleggingsvoordelen. Lang leven de lol zou je zeggen, tot nu, de balans jongeren/ouderen wordt anders dan hebben wij nog die lage rekenrente, goddank dat pensioenfondsen nog redelijk rendement halen. En wat is er gebeurd met werkgevers, die zogenaamd garantiecontract hadden op basis van 4% rekenrente in het kader van rechtstreeks verzekerde regeling (zonder pensioenfonds), onbetaalbaar geworden toen rente naar 2% ging. Weg gegarandeerd pensioen voor werknemers. En ook pensioenfondsen moeten met een kostendekkende premie werken, is een van de knoppen waar ze aan kunnen draaien en daar draaien ze aan in tijden van lage rente en als overige mechanismen om balans in evenwicht te krijgen niet werken. Solidariteitsprincipe blijft mi overeind staan. Dit is basisgrafiek. Doorsneepremie versus actuarieel. De actuariële premiegrafiek wordt iets steiler of iets vlakker door lage of hoge rekenrente, maar maakt voor principe toch niets uit? Jong betaalt voor oud. Opmerking: vaak dan dezelfde persoon die op jongere leeftijd relatief meer bijdraagt dan op hogere leeftijd. Dus eigenlijk niet zo relevant.

doorsneepremie

Ad Broere: Ik maak onderscheid tussen de in het verleden behaalde rendementen en de verwachting mbt de toekomstige rendementen. Ik heb er al meerdere malen op aangedrongen dat het beschikbare kapitaal voor gepensioneerden wordt gescheiden van het kapitaal voor de pensioengerechtigden die nog in opbouw zijn. Door dit te doen krijg je geen vermenging van twee niet vergelijkbare grootheden. Simpel voorbeeld: Voor gepensioneerden is een kapitaal beschikbaar van 1 miljoen euro. Daartegenover staat 7 ton aan verplichtingen. Om aan de pensioenverplichtingen van de gerechtigden die nog in opbouw zijn te voldoen moet er op basis van een rekenrente van 2% op dit moment een contante waarde van x worden gereserveerd om aan de toekomstige verplichtingen van 1 miljoen te kunnen voldoen. Een belangrijke variabele in deze berekening zijn de premies die voor de pensioengerechtigden ‘in opbouw’ worden afgedragen. De som van deze premies is lager als bij het beschikbare kapitaal voor de pensioengerechtigden in opbouw het overrendement van 3 ton van de nu gepensioneerden wordt betrokken. Oud subsidieert dan jong en niet andersom. En dit is ook werkelijk zo, want in de afgelopen 30 jaar is het gemiddelde jaarrendement van in elk geval de grootste pensioenfondsen 7-8% geweest. Aanzienlijk meer dan de rekenrente. Het lijkt erop dat financieringsdeskundigen en actuarissen eens een goed gesprek met elkaar moeten hebben.

Wilbert Boon: ja, zou kunnen, actuarissen beschouwen zich als financieringsdeskundigen op hun gebied, dus ergens behoorlijk eigenwijs….

 

 

Related Post

Note: Your password will be generated automatically and sent to your email address.

Forgot Your Password?

Enter your email address and we'll send you a link you can use to pick a new password.