rutte 3

Dan zal de economie wel geen thema zijn geweest

red./Ad Broere/DVM

Het leek haast ondenkbaar dat het nog een keer zou kunnen gaan gebeuren. De cartoon, die Jos Collignon in 2012 maakte naar aanleiding van de verkiezingswinst van de VVD kan waarschijnlijk vrijwel een op een,  na 15 maart 2017 opnieuw worden geplaatst.

mark heeft gewonnen

Met dit verschil, dat we inmiddels bijna een periode en een kabinetsbeleid achter de rug hebben, waarop het neoliberale gedachtegoed stevig zijn stempel heeft kunnen drukken. Het navrante is dat hooguit 20% van de Nederlandse huishoudens echt heeft geprofiteerd van dit beleid en dat daarvan 10% enorm werd bevoordeeld:

vermogensverdeling 2014

Opnieuw is de economie geen thema in de verkiezingsstrijd. Gesteund door de berichten dat ‘het’ goed gaat met de economie en dat ‘we’ de crisis te boven zijn gekomen, is het geen onderwerp waaraan aandacht wordt besteed. Het is onbegrijpelijk dat de media blijven berichten over economische groei, terwijl veel mensen zich afvragen hoe ze dat moeten kunnen merken, omdat in hun eigen leven blijkt dat de koopkracht er niet op vooruit is gegaan. Meer dan de helft van de huishoudens in Nederland heeft een consumptief besteedbaar inkomen (dat is het inkomen dat overblijft na aftrek van belastingen, premies en vaste lasten zoals wonen, zorg en energie) van minder dan 800 euro per maand en daar moet dan alles van worden gedaan, zoals bijvoorbeeld: voeding, kleding, schoenen, non-food uitgaven, woninginrichting, ontspanning, contributies, vakantie, vervoer, tandarts, niet door de zorg gedekte medische hulp, persoonlijke ontwikkeling. En dat dan niet voor een persoon maar voor een gezin. De politici mijden dit onderwerp omdat ze geen oplossing kunnen bieden. Waarom niet, omdat men denkt als een ouderwetse boekhouder. Alleen de kosten zijn realistisch. De baten, dat is maar afwachten. Om een echte oplossing te kunnen bieden moeten er onorthodoxe maatregelen worden genomen. Daarvoor is durf nodig en die ontbreekt bij verreweg de meeste politici.

Een onorthodoxe maatregel is bijvoorbeeld het subsidiëren van alle besteedbare inkomens beneden 2.500 euro per maand (dus inkomens na belastingen plus premies en voor de vaste lasten) tot een niveau van 2.500 euro per maand. Als dit naar voren wordt gebracht dan volgt de, overigens begrijpelijke, vraag: Hoe wil je dat dan financieren? Op dezelfde manier als waarop de Europese Centrale Bank nu de aankoop van ‘slechte’ leningen financiert.

De Europese Centrale Bank gaat in ieder geval tot en met eind 2017 door met het grootschalig opkopen van obligaties om de inflatie en groei in de eurozone aan te jagen. Dat heeft de ECB donderdagmiddag bekendgemaakt. Wel wordt het maandelijkse bedrag na eind maart verlaagd van € 80 mrd naar € 60 mrd. (FD 8 december 2016)

 

modaal inkomen

In plaats van dit hele bedrag te besteden op de manier waarop de ECB dit nu doet, kan een deel van het bedrag worden besteed om de besteedbare inkomens in de hele eurozone te verhogen tot een voor dat land aanvaardbaar peil. De Nederlandse Bank heeft maandelijks € 8 miljard beschikbaar om daarmee obligaties op te kopen, na eind maart wordt dat € 6 miljard. Als van dit bedrag € 3,7 miljard wordt besteed aan inkomenssubsidie, dan is er geen huishouden in Nederland die minder dan € 2.500 besteedbaar inkomen heeft.

Tegelijkertijd moet er hard worden gewerkt aan de structurele verbetering van de Nederlandse economie, door onder andere investeringen in onderwijsverbetering, ondernemerschap, het midden- en kleinbedrijf, een betaalbare zorg en innovatie, in het bijzonder die van energie. Binnen het kader van dit opiniestuk wordt het slechts aangestipt. Degenen die het aangaat zullen echter herkennen waar het hierbij om gaat. Hoe worden deze investeringen gefinancierd? Doordat de 10% rijkste Nederlanders hun vermogen van inmiddels meer dan € 600 miljard daarvoor gaan inzetten zonder primair naar het rendement te kijken. Moeten ze hiertoe worden gedwongen? Nee, dwang levert nooit een goed resultaat op. Wel is het nodig om hen te stimuleren om hun bijdrage te leveren aan de structurele verbetering van de economie, op een manier dat dit ten goede komt aan alle Nederlanders. Ook de pensioenfondsen kunnen bijdragen aan deze structurele verbetering door een hoger deel van hun belegbare vermogen in de Nederlandse economie te investeren.

loesje 1

Tenslotte, de overheid moet de woningmarkt aan de hand nemen. Momenteel worden er woningen verkocht voor prijzen en daaruit volgende hypotheken die voor een doorsnee gezinsbudget niet op te brengen zijn als de rente omhoog gaat en de renteaftrek wordt afgeschaft. De overheid moet investeren in GOEDE en betaalbare huurwoningen en deze worden gefinancierd met geld dat direct van De Nederlandse Bank wordt geleend tegen bij voorkeur nul rente en zolang dat nog wordt gefrustreerd tegen een relatief lage rente. De overheid kan door de prijsopdrijving van grond –waaraan het zelf debet is- tegen te gaan en een flink volume aan huurwoningen te realiseren stevig bijdragen aan de normalisering van de gekte op de woningmarkt die ten koste gaat van de burgers.

 

Als het aan de VVD ligt blijven deze onderwerpen onaangeroerd tijdens de verkiezingstijd. Het gaat immers goed zo. De achterban van deze partij heeft het nog nooit zo goed gehad als in de jaren dat deze partij zijn stempel op het beleid heeft kunnen zetten. Het is echter verbijsterend dat heel veel kiezers, die niets te zoeken hebben bij de VVD toch op deze partij stemmen. Zou dit een uiting van het Stockholmsyndroom zijn?

© Ad Broere, econoom

‘Als er niet naar je wordt geluisterd door hen die er verstand van hebben, dan zal het wel niet kloppen wat je zegt’

Related Post

Note: Your password will be generated automatically and sent to your email address.

Forgot Your Password?

Enter your email address and we'll send you a link you can use to pick a new password.