bully2

De economie groeit, maar wat hebben we eraan?

red. /Ad Broere/DVM

De Europese Centrale Bank (ECB) acht zichzelf niet verantwoordelijk voor de werkgelegenheid in de eurolanden. De ECB is voorwaardenscheppend. De verantwoordelijkheid voor de groei van de economie en werkgelegenheid ligt bij de landen zelf, aldus de ECB. Toch staat het beleid van de ECB niet los van de ontwikkelingen in de reële economie.  De ECB is autocratisch, vanuit Frankfort wordt het financiële stelsel in de eurolanden aangestuurd op één hoofddoel en dat is de handhaving van prijsstabiliteit.

Als gevolg van de hoofddoelstelling stelt de ECB de rente vast die de basis is voor de rente die commerciële banken aan hun klanten in rekening brengen. De theorie is dat een lage rente een hogere inflatie te weeg brengt omdat het de investeringen van bedrijven en daardoor de vraag naar krediet stimuleert en bij particulieren de koop van woningen en daardoor de vraag naar hypotheken. De praktijk is dat ondanks de inmiddels € 1,4 biljoen die door de ECB is besteed aan de aankoop van ‘slechte’ leningen bij de commerciële banken en andere partijen in de markt, er geen significant hogere kredietverlening door banken aan bedrijven is, zoals uit de grafiek hieronder (bron DNB) blijkt:

bedrijven-kredieten

Evenmin is er, ondanks de optimistische geluiden uit de woningmarkt,  geen sprake van een sterke nettogroei van hypotheken -verschil tussen nieuwe leningen en aflossingen – , verstrekt door Nederlandse banken:

woningen-hypotheken

Kortom, de ECB heeft met de  geldinjecties in de banken in elk geval voor wat Nederland betreft geen succes geboekt.

Op 1 januari 2002 hebben twaalf landen gekozen voor een gemeenschappelijke munt, de euro.  De euro was bedoeld om de Europese economische eenwording te bevorderen.  De problemen, die door de euro zijn veroorzaakt, zijn terug te voeren op de grote verschillen in economische ontwikkeling, infrastructuur, opleidingsniveau en cultuur tussen de deelnemende landen.  De ontwikkeling van de werkloosheid in Duitsland, Spanje, Griekenland, Portugal en Ierland illustreert dit scherp.  In 2006, voor de crisis, was de werkloosheid in Duitsland 10,3%, in Spanje 8,5%, Griekenland 8,9 %, Portugal 7,8% en in  Ierland 4,5%.  Zes jaar later, in 2012, nadat de crisis heeft toegeslagen, is de werkloosheid in Duitsland 5,4%, Spanje 24,8%, Griekenland 22,5%, Portugal 15,4% en Ierland 14,8%. In de ‘probleemlanden’ heeft de werkloosheid hevig toegeslagen, terwijl die in Duitsland vrijwel gehalveerd is.  Deze cijfers illustreren een beleid, dat niet gericht is geweest op werkgelegenheid, maar op het ruim baan geven aan het internationale Europese bedrijfsleven. Hier geldt het recht van de sterkste. Het land dat zijn industrie en handel het beste heeft georganiseerd trekt aan het langste eind. (Geld komt uit het Niets, Humane Economy Publishing)

De realiteit is, dat de Nederlandse economie hoofdzakelijk draait op overheid, zorg, handel, vervoer en horeca. Dat is een wankele basis, want de overheid komt als werkgever in de problemen als er te weinig belastinginkomsten worden gegenereerd. De zorg is ervan afhankelijk of de Nederlanders in staat zijn om de steeds duurder wordende zorg nog te kunnen betalen. Handel en vervoer zijn afhankelijk van de economische activiteit in en buiten Nederland -vooral binnen de EU- en de horeca van het toerisme. In deze sectoren werd  € 260 miljard van de € 606 miljard (excl.belastingen) van het Bruto Binnenlands Product (BBP) verdiend. De sectoren waarin echt goederen worden voortgebracht, worden steeds kleiner. De agrarische sector en de industrie dragen in 2015 nog slechts € 82 miljard bij aan het BBP. De bouw heeft door de crisis een stevige dreun gehad die ze nog lang niet te boven is gekomen en draagt in 2015 € 28 miljard bij aan het BBP (in 2008 € 33 miljard).

De werkgelegenheid laat in de eurolanden te wensen over, 68,9% van de beroepsbevolking tussen 20 en 64 jaar heeft werk. In Nederland hebben 6,9 miljoen van de 10 miljoen Nederlanders tussen 20 en 65 jaar werk en zijn er 1 miljoen ZZP’ers. Het begrip werk behoeft nadere toelichting. Er is een duidelijke groei in Nederland in deeltijdwerk, van ongeveer 3,7 miljoen Nederlanders in 2008 naar 4 miljoen in 2015. Ook het aantal werknemers met een tijdelijk contract neemt toe, in 2008 1,4 miljoen en in 2015 1,8 miljoen. Verder zijn er veel meer ZZP’ers (zelfstandigen zonder poen en werk), in 2015 waren er meer dan een miljoen, 200.000 meer dan in 2008. Het aantal werknemers met een vast contract loopt terug. In 2008 nog 5,7 miljoen en in 2015 5,1 miljoen. (bron Eurostat en CBS).

economie-groeit-weer

Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt voor 2017 een groei van de Nederlandse economie van 2,1%. Deze groei is vooral het gevolg van meer consumptie en in mindere mate van meer bedrijfsinvesteringen. De koopkracht neemt weinig toe, zegt het CPB, met slechts 0,7%. Dit komt omdat onder andere de zorg en de huren duurder gaan worden en dit niet voldoende wordt gecompenseerd door meer loon. Economische groei door consumptie, die hoofdzakelijk niet uit meer koopkracht komt. Waar komt het geld dan wel vandaan? Uit het aanspreken van de spaarrekening en uit meer consumptieve kredieten en hypotheken. En dat was nu precies wat dit neoliberale kabinet met zijn socialistenvazallen wil. “Koop een nieuw huis, koop een nieuwe auto.”  Waar resulteert dit in? Hogere winsten voor banken en grote ondernemingen zoals Ikea. Geen breed gespreide hogere welvaart. Daarin lijkt deze overheid dan ook niet geïnteresseerd. In deze samenleving zijn er winnaars en nog veel meer verliezers. De grootste winnaars hebben al lang goed voor zichzelf gezorgd en kunnen rekenen op de politiek als hun pleitbezorgers.

od10-06-12

De rijkste 10% Nederlanders hadden eind 2014 een vermogen – zonder de overwaarde van de woning – van € 552 miljard tot hun beschikking, 74% van het totale vermogen. 60% van de Nederlanders heeft niets of minder dan niets. (bron CBS) Die € 552 miljard zou kunnen worden belegd in investeringen om de basis van de Nederlandse economie te versterken, waardoor de rest er op termijn wat aan heeft. Maar waarom zouden ze, die 10% als het geld op een andere manier belegd meer oplevert met minder risico. Positieve uitzonderingen daargelaten, vanzelfsprekend. We hebben minder winnaars en meer verliezers en de meeste verliezers begrijpen nog niet dat ze tot die categorie behoren, omdat ze nog werk en inkomen hebben. Maar wel op een wankele basis. De stekker kan er zomaar uit worden getrokken en wat dan…

© Ad Broere, econoom en hoofdredacteur De Vrije Media

Geef jezelf GOED -en betrouwbaar- nieuws cadeau door lid te worden van De Vrije Media

22 december 2016: Een nettogroei van 9% van het hypothekenvolume, zoals dat voor de crisis het geval was, zou leiden tot een groei van 60 miljard euro. Er is in 2016 echter geen sprake van een nettogroei. Het argument dat dit het gevolg is van extra aflossingen (in 2016 10 miljard euro) en dat het hypothekenvolume anders ‘sterk’ zou zijn gegroeid, is niet steekhoudend. Zonder de extra aflossingen zou de nettogroei in dit jaar 1,5% zijn.

Related Post

Note: Your password will be generated automatically and sent to your email address.

Forgot Your Password?

Enter your email address and we'll send you a link you can use to pick a new password.